NOS Nieuws

• Zwemvest van Titanic-overlevende verkocht voor honderdduizenden euro's

  Een reddingsvest van de Titanic is geveild voor 770.000 euro. Het vest werd in 1912 gedragen door eersteklasreiziger Laura Mabel Francatelli die in een reddingsboot de bekendste scheepsramp uit de geschiedenis overleefde.

  Volgens het Britse veilinghuis Henry Aldridge & Son was het voor het eerst dat een reddingsvest van een overlevende van de scheepsramp werd geveild. Op het vest hebben Francatelli en andere overlevenden hun naam geschreven. De opbrengst was ongeveer twee keer zo hoog als het veilinghuis vooraf had verwacht.

  Het reddingsvest met twaalf zakken en voorzien van schouderbanden en zijkoorden is gekocht door een verzamelaar. De veilingmeester zei na afloop tegen de BBC "dolblij" te zijn. "Het weerspiegelt de aanhoudende interesse en passie voor het verhaal van de Titanic, haar passagiers en bemanning."

  Zitkussen

  Op de veiling werden ook andere spullen uit de Titanic aangeboden. Zo ging een zitkussen onder de hamer voor omgerekend 450.000 euro. Dat kussen was van Richard William Smith, een thee-importeur uit Londen die omkwam bij de ramp. Hij had het kussen bij zich toen het schip tegen de ijsberg voer. Het lichaam van Smith is nooit teruggevonden.

  Het kussen is gekocht door een museum in de Verenigde Staten waar het volgens de veilingmeester wordt tentoongesteld.

  Het was afgelopen week 114 jaar geleden dat de Titanic naar de bodem van de Atlantische Oceaan zonk. Daar werd in een herdenkingsdienst in Southampton bij stilgestaan. Bij de ramp kwamen ongeveer 1500 mensen om het leven. Zo'n 700 opvarenden werden gered.

  Deur uit de film

  De scheepsramp fascineert vele mensen al jaren en voorwerpen uit het scheepswrak worden geregeld voor flinke bedragen verkocht. Zo bracht een gouden zakhorloge in november nog 2 miljoen euro op. Een jaar geleden werd voor een brief van een Titanic-overlevende zo'n 350.000 euro neergeteld.

  Zelfs rekwisieten uit de met elf Oscars bekroonde film die in de jaren 90 over de Titanic werd gemaakt, leveren veel geld op. Voor de drijvende deur die in de slotscene van de film een grote rol speelt, werd twee jaar geleden 660.000 euro betaald. Op de deur namen de hoofdpersonages Jack en Rose afscheid van elkaar.

• 'Groene salons' willen afvalberg verkleinen: 'Je bent als kapper een grote vervuiler'

  Wat gebeurt er eigenlijk met haar dat op de vloer van de kapsalon belandt? Of met de aluminiumfolies en lege verftubes na een kleurbehandeling? In veel gevallen verdwijnen die nog altijd bij het afval, maar een groeiende groep kappers vindt dat het anders moet.

  Nancy de Graaf is zo'n kapper. Ze is mede-eigenaar van kapsalon Tophaarverzorging in Delft en was lang op zoek naar een duurzaam alternatief. "Ik ben me erg bewust van de hoeveelheid afval die wij als kappersbranche produceren. Al dat haar gaat normaal gesproken linea recta de prullenbak in."

  Niet in de prullenbak

  Volgens De Graaf leefde die vraag ook bij klanten. "Klanten vroegen: kun je niet iets met al dat haar doen?" Eerdere initiatieven om haar te doneren boden geen volledige oplossing. "Dan blijven er nog steeds veel resten over."

  Ook voor andere afvalstromen liep ze tegen problemen aan. "Aluminiumfolies met verfresten erop, tja hoe ruim je dat op? Ik heb het zelfs aan de gemeente gevraagd en kreeg als antwoord: gooi het maar in de prullenbak."

  Uit Canada

  Dat probleem zag ook Nicolas Decrêm, die het internationale concept Green Circle Salons naar de Benelux haalde.

  Decrêm kwam het Canadese bedrijf op een congres tegen. "Ik was zelf ook al bezig met een oplossing om haar te recyclen en de aanpak van Green Circle Salons sprak mij direct aan." Hij nam de licentie van het bedrijf drie jaar geleden over voor de landen in de Benelux en rolde het bedrijf hier verder uit.

  Deelnemende salons krijgen van het bedrijf drie aparte verzameldozen voor verfresten, haar en aluminium.

  Het haar wordt apart verzameld en hergebruikt in verschillende toepassingen, zoals klitkammen of haarmatten die olie uit water kunnen opnemen. Verfrestenworden opgeslagen en uiteindelijk gecontroleerd verbrand, waarmee energie wordt opgewekt. Aluminium, zoals folies en verftubes, wordt gescheiden ingezameld en gerecycled, waardoor het materiaal opnieuw kan worden omgezet tot haarfolies.

  De Graaf kwam via sociale media in aanraking met het concept. "Ik zag dat een andere kapper meedeed en dacht: dat wil ik ook." Na contact met de organisatie kon haar salon zich aansluiten. Inmiddels doen in de Benelux zo'n 350 salons mee, waarvan 61 procent in Nederland. Ons land telt ruim 35.000 kappers- en barbierszaken.

  Milieu-impact van kappers vaak onderschat

  Volgens Stephanie Hodgson, onderzoeker duurzame ontwikkeling aan de Universiteit Utrecht wordt de impact van kapsalons vaak onderschat. "Het gaat niet om één knipbeurt, maar om alles bij elkaar. Kappers gebruiken warm water, wassen handdoeken en produceren veel afval."

  Ze ziet vooral grote winst in het recyclen van aluminium. "Het maken van nieuw aluminium kost enorm veel energie, terwijl recycling tot wel 95 procent minder energie kan gebruiken en veel minder CO2-uitstoot veroorzaakt."

  Het verbranden van haarverf noemt Hodgson "de minst slechte optie". "Volledig scheiden lukt vaak niet, waardoor verbranding nodig blijft. Maar dat voorkomt wel dat schadelijke stoffen in het water terechtkomen."

  Haar als verloren potentieel

  Ook over het inzamelen van haar is Hodgson voorzichtig enthousiast. "Haar is niet de meest gevaarlijke afvalstroom van salons, maar het echte probleem is het verloren potentieel. In een dichtbevolkte wereld met eindige hulpbronnen kunnen we het ons niet veroorloven om afvalstromen die mensen creëren over het hoofd te zien, zeker niet wanneer er potentieel is."

  Volgens de onderzoeker kan het dienen als grondstof, bijvoorbeeld voor isolatie of compost, maar die toepassingen zijn nog wel kleinschalig.

  Bewustzijn groeit

  Ondanks de beperkingen ziet Decrêm dat de sector in beweging komt. "Salons zijn steeds meer bereid om hun verantwoordelijkheid te nemen," zegt hij. "Ook onder consumenten groeit het bewustzijn."

  Uit recent onderzoek van de Universiteit van Oxford blijkt bovendien dat kappers een belangrijke rol kunnen spelen in het stimuleren van duurzaam gedrag. Omdat ze vaak een vertrouwensband opbouwen met klanten zijn salons een geschikte plek om gesprekken over het milieu te voeren.

  Ecologische bijdrage

  Meedoen met de recyclemethode van Green Circle Salons is niet gratis. De opstartkosten bedragen 250 euro en kapsalons betalen een ecologische bijdrage. "Het kost ons geld, maar we rekenen dat aan de klant door", vertelt saloneigenaar Nancy de Graaf. "Zo'n 50 cent per behandeling, en eigenlijk reageren onze klanten daar heel positief op."

  Volgens haar is recyclen een logische stap. "Je bent als kapper gewoon een grote vervuiler en je wilt die schade zo klein mogelijk maken."

• Robot wint halve marathon in Peking, sneller dan menselijk record

  Een snelle tijd neerzetten bij de halve marathon leek vorig jaar nog een lastige opgave voor robots. Maar dit jaar heeft er een de mensheid zijn hielen laten zien.

  De winnende robot, ontwikkeld door de Chinese smartphonefabrikant Honor, legde de ruim 21 kilometer af in 50 minuten en 26 seconden. Ter vergelijking: de snelste tijd gelopen door een mens staat op naam van de Ugandese atleet Jacob Kiplimo. Hij deed er in Lissabon in maart ongeveer 57 minuten over.

  De race in Peking maakt deel uit van een nieuw evenement waarin robots het tegen elkaar opnemen, parallel aan een wedstrijd voor menselijke lopers. Botsingen werden voorkomen doordat beide groepen op gescheiden parcoursen liepen.

  Verschillende soorten robots liepen mee:

  Sneller dan vorig jaar

  De vooruitgang ten opzichte van vorig jaar, de eerste editie, is groot. Toen hadden veel robots moeite om überhaupt van start te gaan en haalde een groot deel de finish niet. De snelste robot deed er uiteindelijk 2 uur en 40 minuten over. Dit jaar deden meer dan honderd robots mee en meerdere kwamen in de buurt van menselijke topprestaties.

  Toch verliep de race niet zonder problemen. Sommige robots vielen bij de start of botsten tegen obstakels. Ook de winnende robot moest vlak voor de finish overeind worden geholpen nadat hij vol in de hekken was gelopen.

  Liepen de robots allemaal zonder hulp? Dat niet. Volgens de organisatie navigeerde ongeveer 40 procent zelfstandig; de rest werd op afstand bestuurd.

  Toeschouwers reageerden verrast op de prestaties. "Het is de eerste keer dat robots mensen hebben overtroffen, dat had ik nooit verwacht", zei een bezoeker tegen Chinese media.

  De race staat niet op zichzelf, maar past bij een bredere ambitie van China om wereldwijd een leidende rol te spelen in geavanceerde technologie. De overheid stimuleert de sector met beleid en investeringen. Tijdens het populaire nieuwjaarsgala van staatsomroep CCTV eerder dit jaar werden robots al prominent gepresenteerd.

  Hoewel praktische toepassingen van dit soort robots nog volop in ontwikkeling zijn, laten de prestaties in Peking zien dat ze hard vooruitgaan. Volgens experts kunnen zogenoemde humanoïde robots, robots die qua uiterlijk en beweging op mensen lijken, in de toekomst een rol spelen in bijvoorbeeld gevaarlijk en fysiek zwaar werk.

• Uitkeringsstelsel WIA moet op de schop, lastige klus voor het kabinet

  Als er niets verandert, wachten over vier jaar 200.000 mensen op een keuring voor hun arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA), waarschuwde de bestuursvoorzitter van het UWV deze week.

  Zo'n 600.000 mensen krijgen een WIA-uitkering en de instroom loopt op tot 90.000 per jaar. Het tekort aan keuringsartsen is voorlopig niet opgelost. Het uitkeringsstelsel is vastgelopen.

  De afgelopen kabinetsperiodes heeft zich een grote hoeveelheid rapporten en adviezen opgestapeld. De herziening van dit arbeidsongeschiktheidsstelsel is dan ook een van de grootste klussen van het kabinet. Het is ook een ingewikkelde klus, zeker voor een minderheidskabinet dat zich populair wil maken bij de oppositie.

  Valse start met vakbonden

  Het kabinet-Jetten maakte meteen een valse start in de verhouding met de vakbonden. Die liepen boos van tafel omdat het kabinet wil terugkomen van afspraken over de AOW-leeftijd in het Pensioenakkoord, de vorige grote stelselwijziging.

  Geen lekker begin als je die bonden juist nodig hebt voor een stelselherziening. Daar komt bij dat de helft van de toename van de WIA-instroom is veroorzaakt door de verhoging van de AOW-leeftijd. Die weer een oplossing moet zijn voor de vergrijzing. Zo grijpt alles in elkaar.

  Slecht voor draagvlak

  Waar het stelsel zekerheid moet bieden, biedt het juist onzekerheid. Werknemers met medische klachten die geen uitkering maar ander werk willen, wachten op begeleiding en omscholing. Mensen die niet meer kunnen werken, wachten op de zekerheid van hun WIA-uitkering.

  Werkgevers weten door de lange wachtlijsten niet of ze een zieke werknemer mogen vervangen. Voor kleinere ondernemers is het nog lastiger om een werknemer een aangepaste functie aan te bieden. Op hen drukt de lange onzekerheid extra zwaar.

  In de arbeidsongeschiktheidsspaarpot zit veel geld, terwijl de premiebetalers - dat zijn werkgevers en werknemers - vastlopen in het systeem. De overheid gebruikt de spaarpot intussen om boekhoudkundige gaten te dichten.

  Allemaal slecht voor het draagvlak en de solidariteit onder het systeem, beaamde minister van Sociale Zaken Vijlbrief (D66) vorige week in de Tweede Kamer. Hij belooft te onderzoeken of dit anders kan.

  Het probleem slaat neer op de hele Nederlandse economie. Voor veel betaald werk is er een tekort aan arbeidskrachten, banen waar met tijdige omscholing en goede begeleiding mensen met een arbeidshandicap aan de slag kunnen.

  Vooral de instroom van jonge vrouwen met psychische klachten neemt toe:

  Het kabinet heeft de afgelopen weken wat voorzichtige voorzetjes gedaan. Minister van Werk en Participatie Aartsen (VVD) heeft een wet voorgelegd aan de Raad van State. Daarin staat dat de UWV-arts niet meer oordeelt over het werk van de bedrijfsarts na twee jaar ziekte. Dit ontlast de overbezette UWV-artsen.

  Het is opvallend dat het kabinet hiervoor kiest. In 2023 trok het kabinet-Rutte IV dit wetsvoorstel juist in omdat de vakbonden bezwaar maakten. Die verwachtten dat werkgevers meer mensen volledig laten afkeuren, terwijl die mensen liever voor hun baas blijven werken.

  In de wet wordt verder geregeld dat werknemers die in afwachting van een beoordeling een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangen, niets hoeven terug te betalen als de uitkering achteraf gezien te hoog was ingeschat.

  Tweede ziektejaar

  Een ander stapje is een wetsvoorstel waarin staat dat als een zieke werknemer niet binnen een jaar kan terugkeren bij zijn eigen werkgever, er in het tweede ziektejaar een plek bij een ander bedrijf moet worden gezocht.

  Dit moet het probleem van kleine en middelgrote bedrijven oplossen dat zij twee jaar lang een ziek personeelslid niet kunnen vervangen omdat zijn werkplek voor hem beschikbaar moet blijven.

  In het regeerakkoord hebben D66, VVD en CDA verder afgesproken dat de IVA-uitkering wordt afgeschaft voor nieuwe gevallen. Dat is de hogere arbeidsongeschiktheidsuitkering voor mensen die volledig en blijvend arbeidsongeschikt zijn. En het maximumdagloon, de maximale hoogte van ook de WIA-uitkeringen, moet omlaag, zo spraken de partijen af.

  Schone lei

  Voor het zover is moet er nog heel wat water door de zee. Wat kan helpen, is dat er per 1 mei drie nieuwe bestuurders zijn aangetreden bij de vakbonden FNV en CNV en bij werkgeversorganisatie VNO-NCW. Zij zijn zelf niet boos weggelopen en beginnen met een schone lei.

  De drie nieuwe bestuurders in 'de polder':

  Deze 'nieuwe' hoofdrolspelers zullen uiteindelijk de onderhandelingstafel weer opzoeken om een Sociaal Akkoord te sluiten, in het belang van hun achterbannen. Al zullen ze misschien eerst laten merken dat met hen ook niet te spotten valt.

  Ondertussen zal het minderheidskabinet ook het draagvlak in beide Kamers in de gaten houden. Het schaken op diverse borden over de belangrijkste inkomensvoorzieningen van werknemers kan dus dit voorjaar beginnen.

• Wekdienst 19/4: 60ste Amstel Gold Race • Zenuwen bij fans AZ en NEC voor bekerfinale

  Goedemorgen! Vandaag staat in het teken van sport, want in Limburg staat de zestigste editie van de Amstel Gold Race op het programma en in De Kuip voetballen AZ en NEC om de KNVB-beker.

  Eerst het weer: vandaag wisselen wolken en zonnige momenten elkaar af, vooral in het binnenland komen vanmiddag een paar buien tot ontwikkeling. Het wordt van noord naar zuid 12 tot 14 graden. De wind is matig uit noordelijke richtingen.

  Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

  Wat kan je vandaag verwachten?

  Wat heb je gemist?

  President Trump kan voorlopig doorgaan met de bouw van de 400 miljoen dollar kostende balzaal in het Witte Huis. Dat heeft een Amerikaans federaal hof van beroep bepaald, nadat een rechter van een lagere rechtbank vorige maand had uitgesproken dat de bouw stil moest komen te liggen.

  Trump liet afgelopen herfst de oostvleugel van het Witte Huis afbreken om daar een balzaal te bouwen, tot afgrijzen van de National Trust for Historic Preservation. Die stichting houdt zich bezig met monumentenzorg en is van mening dat de president voor zijn bouwplannen goedkeuring nodig heeft van onder meer het Amerikaanse parlement.

  Ander nieuws uit de nacht:

  En dan nog even dit:

  Vier Amsterdamse nachtclubs bieden sinds kort een nachtpas aan. Met dit maandabonnement kunnen liefhebbers onbeperkt uitgaan. Het doel is om jongeren meer het nachtleven in te trekken en uitgaan in clubs toegankelijker en betaalbaarder te maken.

  Ook voor jongeren is de afgelopen jaren alles duurder geworden, van (festival)tickets en consumpties tot de huur. Sinds de coronapandemie zijn er meer huisfeestjes en is volgens het CBS minder drinken het nieuwe normaal geworden, om zo op de centen en de gezondheid te letten.

  Lees hier verder:

  Fijne zondag!